Ժամանակակից օրթոպեդիկ ստոմատոլոգիան առաջարկում է ատամների վերականգնման տարբեր մեթոդներ։ Ամենապահանջված լուծումներից են վինիրները և շապիկները։ Չնայած երկուսն էլ ապահովում են գեղեցիկ ժպիտ, դրանք տարբերվում են կիրառման սկզբունքով, միջամտության ծավալով և գործառնական նշանակությամբ։ Համապատասխան մեթոդի ընտրությունը կախված է ատամների վիճակից և տվյալ կլինիկական իրավիճակից։
Վինիրներ․ տեսակները և կիրառումը
Վինիրները անհատական պատրաստված, չափազանց բարակ թիթեղիկներ են, որոնք ծածկում են ատամի առջևի մակերեսը և հնարավորություն են տալիս բարելավել դրա արտաքին տեսքը՝ ատամի հյուսվածքներին նվազագույն միջամտությամբ։
E-max վինիրները պատրաստվում են շատ ամուր ապակեկերամիկայից։ Այս նյութն առանձնանում է բարձր լուսաթափանցելիությամբ, ինչի շնորհիվ վինիրները գրեթե չեն տարբերվում բնական ատամի էմալից։
Կերամիկական վինիրները պատրաստվում են անհատական դրոշմների հիման վրա՝ ատամնատեխնիկական լաբորատորիայում։ Դրանք չեն կլանում գունանյութերը, երկար ժամանակ պահպանում են իրենց սկզբնական երանգը և հնարավորինս ճշգրիտ վերարտադրում բնական ատամի էմալի տեսքը։
Կոմպոզիտային վինիրները ձևավորվում են անմիջապես ատամնաբույժի կողմից՝ բուժման ընթացքում։ Այս տարբերակը թույլ է տալիս կարճ ժամանակում բարելավել ատամների արտաքին տեսքը և համարվում է ամենամատչելի լուծումը։
Ե՞րբ են խորհուրդ տրվում վինիրները
Վինիրների տեղադրումը նպատակահարմար է ատամի էմալի մգեցման, փոքր կոտրվածքների կամ ճաքերի, ատամների միջև փոքր անցքերի, թեթև աստիճանի կուտակման, կտրող եզրի անհարթ ձևի և էմալի բարձր մաշվածության դեպքում։
Վինիրների առավելություններն ու թերությունները
Առավելությունները․
- էսթետիկ արդյունք,
- ատամի նվազագույն մշակում,
- ժպիտի արագ վերափոխում,
- երկար ծառայության ժամկետ՝ ատամնաբույժի խորհուրդները պահպանելու դեպքում։
Թերությունները
- հարմար չեն բոլոր կլինիկական դեպքերի համար,
- չեն կիրառվում ատամի զգալի քայքայման դեպքում,
- ատամի մշակումից հետո բնական էմալը վերականգնելը հնարավոր չէ։
Ատամնաշապիկներ (պսակներ)․ տեսակները և կիրառումը
Ատամի շապիկը կամ պսակը օրթոպեդիկ կառուցվածք է, որն ամբողջությամբ ծածկում է ատամը։ Այն վերականգնում է ոչ միայն ատամի անատոմիական ձևը, այլև ծամողական ֆունկցիան՝ միաժամանակ պաշտպանելով մնացած հյուսվածքները հետագա քայքայումից։
Ատամի շապիկների հիմնական տեսակները
E-max շապիկները ամենից հաճախ կիրառվում են ժպիտի գոտում՝ շնորհիվ բարձր էսթետիկ տեսքի և բնական թափանցիկության։
Ցիրկոնե շապիկները պատրաստվում են բարձր ամրության ցիրկոնիումի երկօքսիդից։ Ամրության, կենսահամատեղելիության և էսթետիկ հատկությունների համադրության շնորհիվ դրանք հարմար են ատամնաշարի ցանկացած հատվածի վերականգնման համար։
Ամբողջական կերամիկական շապիկները առավել ճշգրիտ վերարտադրում են բնական ատամի էմալի գույնն ու կառուցվածքը, ինչի շնորհիվ հատկապես պահանջված են առջևի ատամների վերականգնման ժամանակ։
Մետաղակերամիկական շապիկները համատեղում են ամուր մետաղական հիմքը և կերամիկական ծածկույթը։ Այս տեսակի պսակներն առանձնանում են հուսալիությամբ, լավ էսթետիկ հատկանիշներով և մատչելի արժեքով։
Ե՞րբ են տեղադրվում ատամնաշապիկները
Ատամի շապիկները կիրառվում են ատամի զգալի քայքայման, էնդոդոնտիկ բուժման, ատամների վնասվածքների, կոշտ հյուսվածքների արտահայտված մաշվածության, ինչպես նաև ատամների իմպլանտացիայից հետո՝ ատամի վերականգնման դեպքում։
Ատամնաշապիկների առավելություններն ու թերությունները
Առավելությունները․
- հնարավորություն են տալիս վերականգնել նույնիսկ խիստ վնասված ատամները,
- նվազեցնում են մնացած ատամնային հյուսվածքների հետագա քայքայման վտանգը,
- դիմացկուն են բարձր ծամողական ծանրաբեռնվածությանը,
- պսակների մեծ մասի ծառայության ժամկետը կազմում է 10–20 տարի և ավելի։
Թերությունները․
- պահանջում են ատամի ավելի ծավալուն մշակում,
- ավելի թանկ են, քան ավանդական պլոմբավորումը,
- երկար տարիների օգտագործումից հետո կարող են փոխարինման կարիք ունենալ։
Հաճախ տրվող հարցեր
Վինիրների միջին արժեքը կազմում է 25 000-120 000 դրամ՝ մեկ ատամի համար, PerfectSmile ատամնաբուժարանում:
Երևանում, PerfectSmile ատամնաբուժարանում մեկ ատամի շապիկն արժե 35 000-120 000 դրամ:
Եթե վինիրների տեղադրումն իրականացվել է բոլոր մասնագիտական պահանջներին համապատասխան, իսկ բուժառուն պարբերաբար այցելում է ատամնաբույժին և պահպանում է բերանի խոռոչի խնամքի կանոնները, ապա ատամի հյուսվածքները մնում են առողջ։ Որակյալ հիգիենան և կանխարգելիչ զննումները նպաստում են արդյունքի երկարատև պահպանմանը։
Եթե ատամի արմատը պահպանված է, և իրականացվում է պատշաճ խնամք, ապա շապիկով վերականգնված ատամը կարող է լիարժեք ծառայել տասնամյակներ շարունակ։ Ժամանակակից օրթոպեդիկ կոնստրուկցիաների միջին ծառայության ժամկետը կազմում է 10–20 տարի, իսկ բարենպաստ պայմաններում՝ նույնիսկ զգալիորեն ավելի երկար։
Եզրակացություն
Ատամների վինիրներն ու շապիկները նախատեսված են տարբեր խնդիրների լուծման համար։ Վինիրներն ընտրում են այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է բարելավել ժպիտի էսթետիկ տեսքը, իսկ պսակները կիրառվում են, երբ անհրաժեշտ է վերականգնել զգալիորեն վնասված ատամի ձևը, ամրությունն ու գործառույթը։ Բուժման ամենահարմար տարբերակը որոշում է ատամնաբույժը՝ ախտորոշման արդյունքների, բերանի խոռոչի վիճակի, բուժառուի ցանկությունների և ակնկալվող արդյունքի հիման վրա։
